Việc ông Obama phủ quyết dự luật cho phép kiện Arab Saudi vì can dự tới vụ 11/9 có thể khiến cho bà Clinton phải chọn lựa giữa cử tri và lợi ích vĩnh viễn của Mỹ.
 |
| Hillary Clinton và Obama. Ảnh: Reuters |
Tổng thống Barack Obama hôm 23/9 phủ quyết dự luật Chống Tài trợ Chủ nghĩa khủng bố (JASTA) - dự luật cho phép nạn nhân và gia đình các nạn nhân trong vụ khủng bố 11/9 kiện Arab Saudi, nước bị kết tội giúp sức vài tên trong hàng ngũ khủng bố gây ra thảm kịch.
Động thái phủ quyết của ông Obama đặt Hillary Clinton, người thiếu nữ mà ông muốn kế nhiệm bản thân mình, tham gia thế không dễ dàng. Đó là buộc bà đưa ra lập trường hoặc chống cự cử tri cũ của bà ở New York hoặc Đối Địch đồng minh lâu đời của Mỹ ở Trung Đông, theo Daily Beast. Tuy ông Donald Trump đã chỉ trích ông Obama vì phủ quyết dự luật, bà Clinton mới là người từng phổ thông lần công bố về dự luật này.
Được và mất
Bình luận viên của Nancy A. Youssef của Daily Beast nghĩ rằng về mặt chính trị, bước đi khôn ngoan cho bà Clinton lúc này là hết mức ủng hộ JASTA. JASTA sẽ cho phép nạn nhân các vụ khủng bố trên đất Mỹ kiện chính phủ nước ngoài bảo trợ cho khủng bố, chẳng hạn Arab Saudi, bị kết tội tài trợ cho al-Qaeda.
Ngoài ra các quan chức Arab Saudi phủ nhận bất kỳ can hệ nào và Ủy ban 11/9 của Mỹ không nhận thấy thấy mối địa chỉ nào của chính phủ Arab Saudi với đội ngũ khủng bố, có nhiều suy luận cho rằng các quan chức cấp thấp Arab Saudi đã nắm được thông tin về vụ khủng bố trước khi nó xảy ra.
Đương nhiên, về mặt chế độ, sự ủng hộ đó có thể gây ra những tính năng ngược về sau này. Nhà Trắng lập luận rằng JASTA có thể vấn đề chỉnh quy dè bỉu miễn trừ ngoại giao khắp thế giới, khiến cho các nhà ngoại giao và đấu sĩ Mỹ có nguy cơ bị kiện ở các nước họ khiến cho nhiệm vụ. Theo Nhà Trắng, các nước khác có thể A dua Mỹ duyệt các đạo luật tương tự như JASTA. Tổng thống Obama cho rằng JASTA sẽ gây thương tổn cho bình yên nước nhà Mỹ vì những đơn kiện tiềm ẩn như vậy.
Một vấn đề cần thiết nhưng hầu như ít được đàm luận là JASTA có thể gây nguy hiểm cho mối quan hệ giữa Mỹ với vùng vịnh Persia giàu dầu hoả. Arab Saudi đã mở cuộc chuyển động phản đối JASTA. Các quan chức Arab Saudi lên tiếng với chính quyền Obama họ sẽ bán 750 tỉ đô la Mỹ tài sản của nước này tại Mỹ, chẳng hạn như trái phiếu chính phủ Mỹ nếu JASTA được Obama thông qua.
Arab Saudi là một trong những công ty đối tác Arab đáng tin cậy nhất của Mỹ ở khu vực Trung Đông ngày càng bất định. Quân đội Mỹ đang cung ứng vũ khí và hỗ trợ thám thính cho trận chiến mà Arab Saudi khởi động ở nước hàng xóm Yemen, để giúp chính phủ nước này phá hủy lực lượng phiến quân Hồi giáo Houthi. Đây là một trong phổ biến chả hạn cho thấy mối quan hệ hợp tác an ninh khăng khít giữa Mỹ và Arab Saudi.
Tất nhiên, tại New York, nơi bà Clinton từng đại diện với nhân cách thượng nghị viên năm 2001 - 2009, công chúng không mấy lúng túng về các hệ lụy dài hạn của JASTA đối với chính sách đối ngoại Mỹ. Mái nhà các nạn nhân vụ khủng bố 11/9 muốn có thời cơ để kiện chính phủ Arab Saudi ra tòa và buộc họ phải điều trần những gì họ nhân thức về vụ khủng bố này.
Clinton nói rằng bà sẽ ủng hộ JASTA dù ông Obama đã tỏ ý không ủng hộ nó trong đa dạng tháng trước đây. Đương nhiên, sự ủng hộ của bà có vẻ lạnh nhạt. Trong một cuộc giải đáp phỏng vấn, bà nói sẽ ủng hộ ý nghĩ đó cho một dự luật tương tự nhưng cho nhân thức thêm bà không nhân thức phổ thông về các chi tiết của dự luật.
"Rõ ràng, chúng ta phải buộc những bạn nào tham gia hay cung cấp chủ nghĩa khủng bố trả giá và chúng ta cũng phải để ý về bất kỳ hậu quả nào có thể ảnh hưởng tới người Mỹ, dù là bộ đội hay dân thường, và đất nước chúng ta", bà Clinton nói trước cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ hồi tháng 4 ở New York.
"Tôi nhân thức vấn đề này trong khoảng lâu nhưng không nhân thức chi tiết về dự luật mà bạn đề cập đến. Nhưng tuy nhiên, tôi sẽ phân tích nó", bà Clinton cho nhân thức. Ít phút sau cuộc phỏng vấn, ban chuyển động tranh cử của bà ra tuyên bố ủng hộ JASTA.
Câu giờ
Dĩ nhiên, ví như được bầu khiến cho tổng thống, bà Clinton có thể trong khoảng bỏ lập trường ủng hộ này. "Về chính trị, không có lý gì để không ủng hộ JASTA nhưng về vĩnh viễn, nó sẽ gây ra không may. Nó sẽ đặt ra tiền lệ", Lawrence Korb, chuyên gia phân tách quốc phòng đến trong khoảng Trọng tâm Tân tiến Mỹ (CAP) có trụ sở ở Washington, giảng nghĩa.
Giả dụ JASTA được duyệt và Clinton được bầu khiến tổng thống, bà sẽ chứng kiến binh sĩ Mỹ, được triển khai khắp trái đất theo lệnh của bà, chịu ảnh hưởng trước một luật gần giống ở nước ngoài. Liệu bà có còn ủng hộ JASTA ví như nó khiến cho binh sĩ Mỹ bị khởi tố?
JASTA không hề là nhân tố trước tiên gây bất đồng về chính sách ngoại giao giữa Obama và Clinton. Khi còn là ngoại trưởng Mỹ, bà Clinton đã ủng hộ chiến dịch vũ trang cho các hàng ngũ đối chọi ôn hòa ở Syria mạnh bạo hơn nhưng ông Obama phản đối.
Chuyên gia Korb nghĩ rằng động thái phủ quyết của ông Obama giúp Clinton "câu giờ". Sau khi ông Obama phủ quyết, dự luật sẽ lại đi qua tiến trình lập pháp. Trong quãng thời gian đó, bà Clinton có thể nhân tố chỉnh lập trường của bản thân mình.
"Bà ấy nên nói rằng bà cần thời gian để đánh giá các nguyên do làm ông Obama phủ quyết JASTA cũng như các nguyên nhân quốc hội Mỹ ủng hộ nó. Sau này, giả dụ biến thành tổng thống, bà có thể nói bà có lập trường mới sau khi bình chọn sâu thêm về JASTA", Korb nói.
Theo Hồng Vân/Vnexpress
Xem thêm: váy ngủ gợi cảm tphcm
Sign up here with your email
ConversionConversion EmoticonEmoticon