Nobel cho Bob Dylan: Tranh biện trong khoảng quốc tế tới vn

Việc giải Nobel văn chương được trao cho một huyền thoại âm nhạc làm tập thể quốc tế đến người vồ cập đến văn chương ở vn đưa ra nhiều quan điểm trái chiều.

Khi Viện Hàn lâm Thụy Điển báo cáo người thứ 113 bỏ ra giải Nobel Văn học là Bob Dylan, cả nhân loại bất ngờ. Ủy ban Nobel có nguyên do của riêng mình khi trao giải thưởng văn học cho một nhạc sĩ; bởi Bob Dylan đã “tạo nên những diễn tả mới cho thơ ca bên trong truyền thống âm nhạc to con của nước Mỹ”.

Phổ thông người tán thưởng Bob Dylan. Trong nụ cười thông thường của nước Mỹ khi công dân của họ vừa được tôn vinh, Tổng thống Obama viết trên Twitter: “Chúc mừng nhà thơ yêu mến của tôi – Bob Dylan – với một giải Nobel cực kỳ xứng đáng”.

Salman Rushdie – một ứng cử viên sáng giá cho giải Nobel văn chương – cho rằng, đó là chọn hoàn hảo: “Trong khoảng Orpheus tới Faiz, các ca khúc và thơ luôn quan hệ khắn khít. Dylan là người thừa kế lý tưởng truyền thống thi ca”.

Dù thế, đa dạng người vẫn nghĩ rằng Bob Dylan không cần tới giải Nobel Văn chương, khi mà giải thưởng cần trao cho người có kĩ năng và hiến đâng hết chính mình cho tương lai văn chương.

Tờ Vatican L'Osservatore Romano nghĩ rằng, một số “nhà văn thực sự” khó khăn có thể bằng lòng với kết quả này. Tiểu thuyết gia Mỹ gốc Nga Irvine Welsh, tác giả cuốn Gary Shteyngart, mỉa mai: “Tôi hoàn toàn hiểu cho quyết định này của Viện Hàn lâm Thụy Điển, việc đọc sách hẳn là rất gian truân”.

Tiểu thuyết gia người Mỹ Tim Federle tỏ bày: “Bao giờ nhà văn Mỹ Philip Roth có thể giành giải album nhạc đồng quê lý tưởng đây…”.

Nữ nhà văn Mỹ Jodi Picoult nói bà rất mừng cho Bob Dylan, nhưng bà cũng vui nhộn khi băn khoăn không nhân thức vấn đề đó có đồng nghĩa với việc bà có cơ hội thắng giải Grammy âm nhạc hay không.

 Dù mọi người tranh luận, Bob Dylan tới nay vẫn giữ im lặng trước giải thưởng cho mình.
Dù đại chúng tranh luận, Bob Dylan đến nay vẫn giữ yên lặng trước giải thưởng cho mình.

Không chỉ độc giả Mỹ hay thế giới, giới văn chương Việt Nam cũng đưa ra những ý kiến trái chiều về giải thưởng của Ủy ban Nobel.

Bob Dylan là một ứng viên của giải Nobel Văn chương một vài năm nay, nhưng tỷ trọng cược cho ông luôn rất thấp, ít khách hàng nào dám tin ông có thể đoạt giải thưởng văn học. Anh Ngô Thanh Tuấn – chủ nhân Bộ sưu tập Sách Nobel – kể năm 2015, một nhà báo của tờ Newrepublic còn nghĩ rằng nếu Bob Dylan mà được Nobel thì nhà báo này sẽ “đi đầu xuống đất”.

Có thể nắm bắt rõ tâm lý những người tỏ ra bất thần với giải Nobel, bởi quan sát tình hình văn học thế giới, họ thấy có phổ thông khuôn mặt xứng đáng, làm nên dung mạo văn học hiện đại, có thành quả thể hiện những tư tưởng lớn của quả đât.

Nhà văn Nguyễn Trương Quý cho rằng Viện Hàn lâm Thụy Điển vốn được tiếng rằng hay phát hành bất thần với giải Nobel văn học, cho nên, giải thưởng năm nay trao cho Bob Dylan là một “bất thần của bất thần”. Còn nhà văn Uông Triều nói tất nhiên Bob Dylan xứng đáng, nhưng anh không thích quyết định của Viện Hàn lâm Thụy Điển cho lắm.

Tuy vậy, hầu hết lời ngợi ca dành những bài thơ ca trong khoảng của Bob Dylan.

Trên trang tư nhân, dịch giả, nghệ sĩ thị giác Như Huy cho rằng giải thưởng năm nay của Ủy ban Nobel trái với dạng văn chương truyền thống (là những gì rất mất công để có thể đọc đi đọc lại).

Ngược lại, các ca khúc của Bob Dylan được Như Huy gọi là các “tiểu-văn chương” trở nên yếu tố gì đó luôn được “đọc” đi đọc lại, luôn được quảng bá phổ biến và có sinh khí khắp nơi. “Nó vượt qua ngôn ngữ. Nó đứng trên các nhà xuất phiên bản. Nó phá bỏ các barrier trưởng giả, nó đập phá đặc quyền diễn giải. Nó đi thẳng tham gia chúng ta. Nó là chúng ta khi chúng ta cất tiếng hát, khi chúng ta cần hát, khi chúng ta cần nghe một bài hát”.

Xét trên góc cạnh khuynh hướng trao giải Nobel, giải thưởng của Bob Dylan góp phần khẳng định thiên hướng xét giải của Ủy ban Nobel đã đổi mới.

Lúc trước, khi trao giải văn học, ví như tác giả là ngành văn xuôi, Ủy ban Nobel thường chọn những nhà văn có tiểu thuyết và có tiểu thuyết đinh, thì một vài năm vừa mới đây truyền thống ấy đã dần được gỡ bỏ.

Năm 2013, Ủy ban Nobel trao cho Alice Munro – một tác giả chuyên viết truyện ngắn. Năm 2015, giải thưởng thuộc về nhà báo Svetlana Alexievich – một người viết phi hư cấu. Còn giải thưởng năm nay trao cho nhạc sĩ viết thơ bằng ca từ.

Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên nhận xét: “Những cải cách đó cho thấy Ủy ban Nobel đã cập nhật hơn, dân chủ hơn, chứ không buộc phải nhà văn xuôi phải có tiểu thuyết”.

Nhà văn Trương Quý cũng nghĩ là, giải thưởng Nobel trao cho Bob Dylan biểu thị xu hướng liên văn phiên bản hiện thời. Đó là nỗ lực của hội đồng tậu những đóng góp của phân mục không kinh điển của văn học.

Khép lại một mùa Nobel đa dạng bất ngờ, gây tranh luận, song giải của Bob Dylan cho thấy cái nhìn cởi mở hơn của Ủy ban Nobel khi đã trao cho một nghệ sĩ mọi người.

Theo Tần Tần/Zing.vietnam


Tham khảo thêm: váy ngủ gợi cảm giá rẻ tphcm
Previous
Next Post »