 |
| Một mâm cỗ cúng |
Đám giỗ là lễ tưởng vọng người đã chết, được tiến hành hàng năm tham gia đúng ngày từ trần của người đó, thường được tổ chức ở nhà trưởng tộc, đại trượng phu trưởng, cháu đích tôn. Đám giỗ đầu thường được đơn vị trọng thể hơn những đám giỗ năm sau. Dù cỗ to hay cỗ nhỏ nhắn nhưng trên mâm cơm cúng phải có bát cơm lồng, quả trứng luộc, đĩa muối trắng, cốc nước lạnh (thanh thủy).
Cỗ giỗ thường có giết gà, giết thịt lợn luộc, giò chả, các món xào, nấu… Giết thịt chó không bao giờ được dùng làm cho cỗ cúng giỗ. Bên cạnh còn có xôi, chè tuyến đường, các loại hoa quả. Xôi ở cỗ giỗ thường là xôi trắng, xôi lạc, xôi đỗ xanh, xôi vò… Đỗ đen không được sử dụng nấu xôi, chè đồ cúng giỗ.
Xưa kia, khi nhà giàu, quan lại, hào lý có việc vui như thăng quan, tiến chức, đỗ đạt các kỳ thi, mừng thọ…, thường gia chủ thành lập tiệc thưởng thức linh đình, khao họ hàng, thôn ấp, bạn bè, quan trên, cấp dưới. Cỗ khao được xếp tham gia loại cỗ to, tốn kém và phổ quát món nhất.
Cỗ khao chẳng những đa dạng món mà còn được đóng chai cầu kỳ. Nhất mực phải có bốn món đầu vị: giò, nem, ninh, mọc. Các món không có nước được đựng trong đĩa, các món có nước đựng trong bát. Lấy số lượng các đĩa, các bát để phân loại cỗ to, cỗ bé. Các món ăn ở cỗ khao được sản xuất cầu kỳ, giới thiệu thích mắt. Bát đĩa dùng trong cỗ khao phải là đồ sứ đẹp, thường là đồ sứ Giang Tây (Trung Quốc). Cỗ được bày trên mâm đồng.
Cỗ to, đa dạng món được bày thành 2, 3 tầng. Tầng 1: Các món chả, giò, nem, nộm để nhắm rượu. Tầng 2: Các món cừu (chả rạn, mem chiên), xào, kho. Tầng 3: Các món nước đựng bát như hầm, ninh, tần, canh… Trước đó, phổ quát đám khao diễn ra nhiều ngày liên tục, ngoài việc thưởng thức linh đình gia chủ còn mời thị trấn chèo, ca trù về hát; doanh nghiệp tấn công tổ tôm, tấn công chắn…
Trong các ngày lễ, Tết, các hộ mái ấm thường tậu lễ vật dâng, cúng ở các đình, đền, chùa, nghè, miếu. Các mâm lễ thường là xôi, thủ lợn, xôi - gà, xôi - chân giò. Các đồ tế lễ được chọn lựa kỹ, khiến sạch sẽ, sản xuất cầu kỳ. Cùng với các món giết gà, thịt lợn, phổ thông nơi còn dâng cúng cả bánh bác bỏ, bánh dầy, oản bột, oản nếp, bánh đậu xanh, bánh khảo, mứt hạt sen và các loại hoa quả.
Lễ vật cúng tại chùa phải là hàng điểm tâm chay, phổ biến là các loại oản, chuối, hương hoa, trầu cau, hàng điểm tâm, xôi. Xôi, chuối, oản là món lộc chùa, lộc Phật mà các bà, các mẹ vẫn mang về cho con cháu hưởng lấy phước. Cách đây không lâu, các món ăn chay được đóng gói rất cầu kỳ. Cỗ chay cũng đủ các món giò, chả, thịt quay, giết mổ luộc, giết luộc, các món xào nấu. Chất liệu chủ công làm cho cỗ chay là đậu tương (đậu nành), đậu xanh, rau câu…
Trần Phương
Xem thêm: váy ngủ gợi cảm hải phòng
Sign up here with your email
ConversionConversion EmoticonEmoticon