Những chiêu tập cũ rích danh tướng, bác học ít người biết ở Sài Gòn - Ngôi sao

Chủ nhật, 1/1/2017 09:20 GMT+7

Ngôi chiêu mộ của tướng như Võ Tánh, nhà bác học Trương Vĩnh Ký, các vị quan, bá hộ... đang yên nghỉ ở Sài Gòn nhưng không phải bạn nào cũng biết tới.

Nằm sâu trong tuyến đường số 10 (thị trấn Linh Chiểu, quận Thủ Đức) trong khoảng xưa đã sống sót một ngôi tuyển mộ cũ rích nằm sát đường qua lại. Đây là chiêu mộ của ông Tạ Dương Minh, hiệu Thủ Đức, tiền hiền lành thôn Linh Chiểu. Bia chiêu tập không ghi năm mất chỉ viết thời gian lập tuyển mộ tham gia năm 1890. Tháng 7/2016 ngôi mộ đã được trùng tu với kinh phí 120 triệu.

Theo các tài liệu, ông là người là người có công khai sáng vùng đất Thủ Đức, biệt hiệu của ông được đặt tên thị xã Thủ Đức bây giờ. Ông Tạ Dương Minh là thủ lĩnh của thiểu số người Hoa "bài Thanh phục Minh" di trú sang Việt Nam. Tại vùng Linh Chiểu xưa kia, họ đã cùng một số cư dân người Việt, người Champa, người Chân Lạp khai khẩn đất hoang, mở mang canh tác rồi lập nghiệp.

Một trong những ngôi chiêu tập lâu đời nhất ổ Sài Gòn la khu chiêu tập cũ kĩ Gò Quéo (phường Bình Trưng Đông, huyện 2). Gò Quéo là một gò rộng lớn cao 2,5 m bao quanh bởi rạch Giồng Ông Tố. Nơi đây gồm 17 ngôi chiêu mộ an táng trong đó có nhị ngôi tuyển mộ độc đáo của quan lại xưa.

Quần thể tuyển mộ có hai ngôi chiêu tập cổ trong khoảng thời vua Gia Long và Tự Đức là của ông Triệt thanh hầu Phạm Quang quẻ Triệt và ông Phạm Duy Trinh. Cả nhị đều làm cho quan dưới thời nhà Nguyễn. Nhì tấm bia tuyển mộ hiện được lưu giữ và giới thiệu tại Bảo tồn Lịch sử vietnam TP HCM.

Qua thời gian, phần lớn các tuyển mộ ở đây đều bám đầy rêu, nứt nẻ, xuống cấp. Các công ty chức năng, chuyên gia đánh giá khu chiêu tập rộng rãi kỹ năng là nghĩa địa họ Phạm bị hoang truất phế. Cư dân trong vùng thường đến đây lễ bái, dọn dẹp.

Tọa lạc trong hẻm 79 các con phố Phú Thọ Hòa (thị xã Tân Phú ) là cũ kĩ chiêu mộ rộng khoảng 100 m2, được xây từ 110 năm trước của bà xã chồng ông Lý Tường Quan (tức bá hộ Xường, 1842 - 1896) - người đứng thứ ba trong bốn người phú quý nhất Sài Gòn xưa. Ở thời kỳ đầu Pháp tới chiếm giữ đóng Việt Nam, trong bình dân có câu: Nhất Sỹ, nhị Phương, tam Xường, tứ Định.

Khu chiêu tập được xây bằng đá, có tường rào, mái che, họa tiết chạm khắc công trạng. Hơn 100 năm qua nhưng quần thể chiêu tập cũ rích vẫn được bảo quản khá tốt. Khu mộ mang phổ thông nét độc đáo của kiến trúc cũ kĩ Trung Hoa: có nhà mồ, nhì bên cửa vào có cặp liễn khắc chữ...

Nằm ở hẻm 19 tuyến phố Hồ văn Huê (quận Phú Nhuận) là mộ gió của ông Võ Tánh (? - 1801), là một vị tướng theo phò vua Gia Long. Ngôi chiêu tập chính của ông hiện nằm ở Bình Định. Phần nấm mộ có hình chữ nhật, dài 4 m, rộng 3 m và cao khoảng 4 tấc. Phía sau tuyển mộ là bình phong vẽ hình hạc, ẩn ý võ tướng công cưỡi hạc về trời.

Ngôi chiêu mộ gió của Võ Tánh do Nguyễn Ánh cho xây đắp tại Gia Định năm 1801. Mặt trước bức bình phong tiền vẽ hình con hổ. Sau bình phong tiền là cửa lăng rộng hơn 2 m, nhì bên có trụ biểu, trên đầu mỗi trụ có chạm búp sen lớn.

Nơi an nghỉ của cụ Trương Vĩnh Ký (1837 – 1898) - người Việt được vinh danh là một trong 18 nhà uyên bác trái đất - nằm ở số 520 Trần Hưng Đạo (thị xã 5). Cổng tham gia nhà mồ xây kiểu tam quan truyền thống của người Việt.

Còn bên trong là khu nhà mồ được xây tham gia năm 1889 theo đẳng cấp kiến trúc Pháp câu kết với một số họa tiết phương Đông, có quy mô khoảng 50 m2, nằm trong khuôn viên rộng hơn 2.000 m2. Bây chừ, phần lớn quy mô nơi đây được sử dụng triệt để khiến bãi giữ xe.

Trong nhà mồ có 3 mộ phần, gồm 3 bia đá khác màu có chiều rộng khoảng 1 m, dài gần 2 m, được lát bằng vận nên đã mắt là nền nhà mồ. Chiêu mộ cụ Trương Vĩnh Ký nằm ở giữa, nhì bên là người thê thiếp Vương Thị Thọ và con trai cả Trương Vĩnh Thế. Theo tư liệu mái nhà, nhà mồ này được xây đắp trước khi Trương Vĩnh Ký mất tại Mini Quán, Sài Gòn.

Ở Ở dọc đường Tao Cộng đồng có một ngôi tuyển mộ cổ lỗ được công nhận là di tích cấp thành phố. Đây là di tích mộ cổ lỗ họ Lâm hay còn gọi là Mả Ông Thượng. Mộ được xây đắp năm Ất Tỵ (1895), đây là chiêu mộ ông Lâm Tam Lang, người gốc Quảng Đông, cùng phi tần là bà Mai Thị Xã. Hậu duệ đời thứ tư của ông là cụ Lâm Quang đãng Ky - Phó lãnh binh của anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, đã góp phần không nhỏ bé trong cuộc chiến thắng Nhật Tảo lẫy lừng.

Theo VnExpress


Xem tại: váy ngủ lụa tphcm
Previous
Next Post »